Vanaf 1 januari 2026 is de meerwaardebelasting officieel van kracht in België. Na de parlementaire stemming liggen de regels nu vast. Maar wat betekent dat concreet voor jou als particuliere belegger of ondernemer? We leggen het stap voor stap uit: wie er onder valt, hoe de berekening werkt, hoe je de vrijstelling krijgt, en wat je nu beter al regelt.
WAT STAAT ER IN DIT ARTIKEL
- Val jij onder de meerwaardebelasting?
- Op welke producten is de taks van toepassing?
- Hoe wordt de meerwaarde berekend?
- Gespreide aankopen: welke aankoopkoers telt?
- Hoe betaal je de taks?
- Hoe krijg je de vrijstelling van €10.000?
- Koppels: kan je de vrijstelling verdubbelen?
- Wat doe je met minderwaarden?
- Aanmerkelijk belang: andere regels voor grote aandeelhouders
- Erven en schenken: wat verandert er?
- Speciale gevallen: tak 21/23, goud, buitenlandse rekeningen
- Wat moet je nu concreet doen?
1. Val jij onder de meerwaardebelasting?
De meerwaardebelasting is een personenbelasting. Ze geldt uitsluitend voor natuurlijke personen die in België wonen. Ben jij een Belgisch rijksinwoner met beleggingen? Dan val je in principe onder de nieuwe regels.
Enkele uitzonderingen:
- Vennootschappen en managementvennootschappen vallen buiten de meerwaardebelasting. Winst op aandelen in een vennootschap wordt belast via de vennootschapsbelasting, zoals dat al het geval was.
- Wie alleen een zichtrekening, spaarboekje, termijnrekening of fiscaal pensioenspaarproduct heeft, betaalt niets extra.
- Aanvullend pensioen dat je bij je werkgever opbouwt, is ook uitgesloten.
Opgelet: fiscaal transparante juridische structuren zoals de maatschap kunnen in bepaalde gevallen wél onder de regeling vallen. Heb je een maatschap? Laat dat nakijken.
VOOR ONDERNEMERS
Verkoop jij aandelen via je (management)vennootschap? Dan verandert er voor jou fiscaal niets via deze weg. De meerwaardebelasting treft de aandeelhouder als privépersoon, niet de vennootschap zelf.
2. Op welke producten is de taks van toepassing?
De wet onderscheidt vier categorieën:
- Financiële activa: beursgenoteerde en niet-beursgenoteerde aandelen, obligaties, beleggingsfondsen, ETF’s, geldmarktinstrumenten, derivaten (opties, futures, swaps)
- Verzekeringscontracten: niet-fiscale spaarverzekeringen (tak 21) en beleggingsverzekeringen (tak 23)
- Crypto’s
- Valuta (inclusief fysiek beleggingsgoud: erkende gouden munten en staven met minstens 995/1000 zuiverheid)
Wat niet belast wordt: dividenden, intresten en coupons. Die vielen al onder de roerende voorheffing van 30% en dat verandert niet. Zilver, platina en palladium vallen evenmin onder de meerwaardebelasting.
3. Hoe wordt de meerwaarde berekend?
De formule is eenvoudig: verkoopprijs min aankoopprijs. Kosten of beurstaksen tellen niet mee.
De cruciale datum is 31 december 2025. Die dag is de peildatum: de waarde van je beleggingen op die datum geldt als referentiewaarde voor alle toekomstige berekeningen. Alleen meerwaarden opgebouwd ná die datum worden belast.
Voor aankopen vóór 31 december 2025 geldt een overgangsperiode: tot en met 31 december 2030 mag je de effectieve aankoopwaarde gebruiken als die hoger lag dan de koers op de peildatum. Vanaf 2031 geldt altijd de koers op 31 december 2025.
VOORBEELDEN
Je kocht aandelen in 2015 voor €100.
Scenario 1: Op 31/12/2025 waren ze €120 waard. Je verkoopt in 2026 voor €150. Meerwaarde = €30 (150 min 120). Je betaalt 10% op €30 = €3.
Scenario 2: Op 31/12/2025 waren ze €80 waard. Je verkoopt in 2026 voor €90. Aankoopprijs (€100) ligt hoger dan verkoopprijs (€90). Geen meerwaarde, geen belasting.
Scenario 3: Idem als scenario 2, maar je verkoopt pas in 2032. Dan geldt de koers op 31/12/2025 (€80) als aankoopkoers. Meerwaarde = €10 (90 min 80). Je betaalt belasting op €10.
BELANGRIJK: DE PEILDATUM VASTLEGGEN
De waarde op 31/12/2025 staat niet automatisch ergens geregistreerd. Jij moet kunnen aantonen wat je aandelen op die datum waard waren. Zonder bewijs past de fiscus zijn eigen berekening toe, en die valt zelden in jouw voordeel. Heb je aandelen in een niet-beursgenoteerde vennootschap? Dan is een onderbouwde waardering door een erkend ITAA-accountant (als externe partij) de veiligste aanpak.
4. Gespreide aankopen: welke aankoopkoers telt?
Koop je regelmatig bij via een fondsenspaarplan of stapel je hetzelfde aandeel op over meerdere momenten? Dan geldt de fifo-methode (first in, first out) voor aankopen ná 31 december 2025: de eerst gekochte stukken worden als eerst verkocht.
Voor aankopen vóór 31 december 2025 geldt de gemiddelde aankoopkoers als je meerdere tranches had. Kan je aantonen dat die hogere koers boven de peildatum-waarde lag? Dan gebruik je die.
VOORBEELD FIFO
2027: aankoop van 20 ETF’s voor €100 per stuk
2028: aankoop van 20 ETF’s voor €120 per stuk
2029: verkoop van 20 ETF’s voor €130 per stuk
Meerwaarde = (20 x €130) – (20 x €100) = €600 (fifo-methode: de goedkoopste stukken worden eerst verkocht)
5. Hoe betaal je de taks?
Dit is praktisch het meest complexe onderdeel. Er zijn twee momenten en twee keuzes.
Verkopen vóór 1 juni 2026
Standaard houdt je Belgische bank de taks níet in. Je geeft de meerwaarde zelf aan in je belastingaangifte. Wil je toch dat de bank inhoudt? Dan kies je voor een opt-in.
Verkopen na 1 juni 2026
Standaard houdt de bank de taks wél automatisch in. Wil je dat niet? Dan kies je voor een opt-out, waarna je verplicht bent om de meerwaarden zelf aan te geven, ook als die onder de vrijstellingsgrens van €10.000 liggen.
VOORDEEL VAN DE OPT-OUT
Bij een opt-out houdt de bank geen belasting in. Zowel de belasting als de vrijstelling worden dan tegelijk berekend via de aangifte. Je financiert de staat dus niet voor, wat bij de standaardprocedure wél het geval is (vrijstelling pas 2 jaar later terugbetaald). Nadeel: je geeft je anonimiteit op en moet altijd aangifte doen.
Voor buitenlandse banken, brokers of verzekeraars geldt geen keuze: zij houden nooit de taks in. Je bent altijd verplicht om die meerwaarden zelf aan te geven. Hetzelfde geldt voor crypto en fysiek goud.
6. Hoe krijg je de vrijstelling van €10.000?
Als kleine belegger (belang in het bedrijf onder 20%) heb je recht op een jaarlijkse vrijstelling van €10.000, jaarlijks geïndexeerd. Gebruik je die vrijstelling een jaar niet? Dan stijgt ze met €1.000 het volgende jaar. Dit kan vijf jaar lang, waarna je een maximale vrijstelling van €15.000 opgebouwd hebt.
Maar: de bank houdt geen rekening met de vrijstelling. Ook niet als zij de taks inhoudt. Je krijgt de vrijstelling alleen via je belastingaangifte. Dat betekent:
- Liet je de bank de taks afhouden? Dan moet je toch nog aangifte doen om de vrijstelling te recupereren. Dat duurt twee jaar.
- Koos je voor opt-out? Dan wordt alles tegelijk afgerekend in de aangifte, en betaal je van bij het begin minder.
7. Koppels: kan je de vrijstelling verdubbelen?
Ja. De vrijstelling geldt per persoon. Zijn jullie gehuwd onder het wettelijk stelsel of in gemeenschap van goederen? Dan mogen jullie vrijstellingen optellen, ook al staan de beleggingen maar op één naam.
Maximaal per koppel (na 5 jaar zonder gebruik): 2 x €15.000 = €30.000 vrijstelling.
8. Wat doe je met minderwaarden?
Minderwaarden die je realiseert bij een verkoop mag je in hetzelfde jaar aftrekken van je meerwaarden. Maar let op: alleen verliezen opgebouwd na 31 december 2025 tellen mee. Historische verliezen van vóór de peildatum zijn fiscaal niet recupereerbaar via deze weg.
De aftrek van minderwaarden verloopt altijd via de belastingaangifte. Je moet ze zelf aangeven.
VOORBEELD
Je kocht in 2015 een aandeel voor €100. Op 31/12/2025 was het nog €20 waard. Je verkoopt het in 2027 voor €10.
Minderwaarde die je kunt aftrekken: €10 (= €20 min €10, de daling ná de peildatum).
De verlies van €80 die je vóór 31/12/2025 had opgebouwd, is fiscaal niet aftrekbaar.
9. Aanmerkelijk belang: andere regels voor grote aandeelhouders
Ben je aandeelhouder van minstens 20% van een onderneming en verkoop je (een deel van) die participatie? Dan val je onder een gunstregeling met een vrijstelling van €1 miljoen, vijfjaarlijks te gebruiken. Daarboven geldt een getrapte belasting die begint bij 1,25% en oploopt tot 10% voor meerwaarden boven €10 miljoen.
Een paar aandachtspunten:
- De grens van 20% wordt strikt per persoon beoordeeld. Familiebelangen mogen niet worden opgeteld.
- Je moet nog 20% bezitten op het moment van verkoop.
- Wie zijn belang door externe investeerders zag verwateren tot onder de 20%, valt niet onder de gunstregeling.
- Onverdeeldheden worden gesplitst: 2 personen met samen 36% worden elk geacht 18% te bezitten, en vallen dus niet onder de gunstregeling.
10. Erven en schenken: wat verandert er?
Erfenissen en schenkingen zijn op zichzelf geen belastbaar moment voor de meerwaardebelasting. Maar ze spelen wél een rol bij een latere verkoop:
- Bij een overlijden betaalt de erfgenaam erfbelasting, maar geen meerwaardetaks. Verkoopt hij de effecten later, dan telt de oorspronkelijke aankoopkoers mee, met 31/12/2025 als vroegste startdatum.
- Bij schenkingen geldt hetzelfde principe.
PRAKTISCH AANDACHTSPUNT
Zorg dat de waarde van geërfde of geschonken effecten op 31/12/2025 correct is vastgelegd én gedocumenteerd. Wie geen bewijs kan voorleggen van de aankoopwaarde, riskeert dat de fiscus automatisch €0 als aankoopwaarde hanteert. Dan wordt de volledige verkoopwaarde als meerwaarde belast.
11. Speciale gevallen
Tak 21 en tak 23
Bij een tak 21 of tak 23 geldt de uitgekeerde reserve (vóór kosten) als verkoopwaarde. Voor stortingen vóór 31/12/2025 is de aankoopwaarde de hogere van de opgebouwde reserve op die datum of de gestorte premies. Voor stortingen daarna geldt het gestorte bedrag als aankoopwaarde. De overgangsperiode voor verzekeraars loopt iets langer: tot 31 augustus houden zij de taks nog niet standaard in.
Obligatie- en gemengde fondsen
Fondsen die voor meer dan 10% in vastrentende effecten beleggen, vielen al onder de Reynderstaks (30% op de obligatiemeerwaarde). De nieuwe meerwaardebelasting belast alleen de meerwaarden die de Reynderstaks nog niet aanslaat. Dubbele belasting op hetzelfde stuk is dus uitgesloten.
Beleggingen in vreemde munt
Koop en verkoop je effecten in een andere munt? Dan reken je zowel aan- als verkoopkoers om naar euro. Een dollarwinst kan door een ongunstige wisselkoers omslaan in een verlies in euro. En omgekeerd.
Fysiek goud
Beleggingsgoud valt onder de meerwaardebelasting: erkende gouden munten (minstens 900/1000 zuiverheid, geslagen na 1800, op de Europese lijst) en gouden staven of plaatjes (minstens 995/1000 zuiverheid). Zilver, platina en palladium zijn vrijgesteld.
Buitenlandse brokers en crypto
Geen keuze hier: meerwaarden via buitenlandse brokers of op crypto moet je altijd zelf aangeven. De bank doet dat niet voor je.
12. Wat moet je nu concreet doen?
Ik heb aandelen in een niet-beursgenoteerde vennootschap. Wat nu?
De peildatum ligt vast op 31/12/2025, maar de waarde op die datum staat niet automatisch ergens geregistreerd. Je hebt tot 31/12/2027 om die waarde correct te onderbouwen. Doe je dat niet, dan rekent de fiscus met zijn eigen formule, die zelden in jouw voordeel werkt. Een erkend ITAA-accountant (als externe partij) stelt de waardering op: methodekeuze, berekening, marktreferenties en documentatie die standhoudt bij een fiscale controle. Mon3aan begeleidt jou in dit traject.
Ik beleg privé via mijn bank. Moet ik iets doen?
Ja. Kies bewust voor opt-in of opt-out, afhankelijk van je situatie. Wil je de vrijstelling meteen verrekenen zonder prefinanciering? Kies opt-out. Wil je de fiscale eenvoud van automatische inhouding? Kies de standaardprocedure, maar vergeet niet om aangifte te doen als je de vrijstelling wil terugkrijgen. Twijfel je? Bespreek het met je adviseur.
Ik heb een beleggingsspaarplan. Moet ik de fifo-methode bijhouden?
Voor aankopen na 31/12/2025 geldt fifo. Je bank houdt dit bij voor jou. Maar voor beleggingen via buitenlandse platforms of brokers zul je dit zelf moeten documenteren.
Is het al te laat om de peildatum te onderbouwen?
Nee. Je hebt tot 31/12/2027. Maar hoe langer je wacht, hoe moeilijker het wordt om de waarde op 31/12/2025 overtuigend aan te tonen. Marktgegevens en vergelijkbare transacties worden minder verifieerbaar. Begin liever nu.
Niet zeker wat dit betekent voor jouw situatie?
Of je nu privé belegt, een holding hebt of aandelen bezit in een familiebedrijf: Mon3aan bekijkt jouw situatie en geeft je concreet advies. Het eerste gesprek is gratis en vrijblijvend.